Mevsimlik Kadın Rehberi

DOĞUMDAN SONRA CİNSEL İLİŞKİ
Bu dönemde cinsel istekte azalma görülebileceğini belirten Anadolu Sağlık Merkezi nden Kadın Sağlığı Uzmanı Opr. Dr. İbrahim Sözen, doğum sonrasında kadın cinselliği ile ilgili merak edilenleri anlattı…GÜVENİLİR DOĞUM KONTROL YÖNTEMİSüt emzirmenin yumurtlama üzerindeki baskısı nedeniyle belli bir oranda doğum kontrolü sağladığını söyleyen Opr. Dr. İbrahim Sözen, Ancak bu kesinlikle güvenilir bir korunma yöntemi değildir. Birçok anne bir sonraki bebeklerine işte bu korunduklarını sandıkları dönemde hamile kalırlar. Bu nedenle özellikle, emzirmenin yoğunluğunun ve sıklığının azaldığı doğumu izleyen 6. aydan sonraki süreçte mutlaka güvenilir bir doğum kontrol yöntemi seçilmeli diyor.Bu tür bir yöntemin doğumu izleyen 6. haftadan itibaren uygulanmasını öneren Sözen, yüzde 99 koruyuculuğu olan 3 yöntemi rahim içi araç yani spiral, doğum kontrol hapları ve 3 ayda bir kastan verilen doğum kontrol iğneleri olduğunun altını çiziyor.KURULUK SORUNUNA KAYGANLAŞTIRICI JEL2007 yılında Journal of Sexual Medicine adlı dergide yayınlanan bir çalışmaya göre doğum yapan annelerin yüzde 90 ında cinselliğe ilişkin bir endişe söz konusu oluyor. Cinselliğe tekrar ne zaman başlanabileceği bunlardan biri. Cinselliğe doğumu izleyen 6. haftadan sonra başlanabilir. İlk başlarda vajende eskiye oranla bir kuruluk görülebilir. Bunun nedeni azalmış östrojen hormonudur. İlişkiyi kolaylaştırmak için kayganlaştırıcı jeller kullanılabilir.VÜCUT İMAJINDAN MEMNUNİYETSİZLİKDoğum sonrası ortaya çıkan problemlerden biri erkeğin kadından daha fazla cinsel istek içinde olmasıdır. Erkeğin bu anlamda kadın fizyolojisini kavrayarak anlayışlı olması gerekmektedir. Annenin kendi vücut imajından memnuniyetsizliği de cinselliği etkileyen önemli bir faktör. Bu da doğumu izleyen 6. haftadan sonra ciddi bir egzersiz programı ve emzirmeyi takiben uygulanacak sıkı bir diyet ile çözülebilir.GEBELİĞİN BAŞINDAKİ CİNSEL AKTİVİTE ÖNEMLİ2006 yılında İngiliz tıp dergisi BJOG da yayınlanan bir çalışmada, doğumdan bir yıl sonraki cinsel aktivite miktarını belirleyen en önemli faktörün, gebeliğin başındaki cinsel aktivite miktarı olduğu saptandı. 2006 yılında yayınlanan bir Alman çalışmasına göre, bu tür bir travma nedeniye doğum sonrası devam eden ağrılı cinsel ilişki de cinselliği olumsuz etkiliyor.Doğumdan sonraki 6. ayda da devam eden ağrılı cinsel ilişki görülme sıklığı normal ve vajinal yırtık olmaksızın doğuranlar ile sezaryan ameliyatı ile doğuranlarda yüzde 3-4 iken, ileri düzeyde vajinal yırtık veya kesi ile doğum yapanlarda yüzde 11-14 olarak bulunmuştur. Bu nedenle anneye göre iri bebekleri olanlarda, normal doğumu ileri düzeyde yırtıklara neden olacak şekilde zorlamamak ve bu bilgileri doğum öncesi anne adayıyla paylaşmak gerekiyor.Yani, gebeliğinin başından beri cinselliğini yaşamayı sürdüren kadınlar, doğumdan 1 yıl sonra da cinselliği aktif yaşarken, gebeliğin başından itibaren bu sıklığın azaldığı kadınlar, doğum sonrası en çok problem yaşayan grup oldu. Gebelikte özel durumlar dışında cinselliğin tıbben kısıtlanması söz konusu değil. Doğum sonrasında özellikle emziren kadınlarda yüksek miktarlarda salgılanan prolaktin adlı süt hormonu, libidoyu yani cinsel isteği azaltıcı bir etkiye sahip. Bu yüzden doğum sonrası cinsellikten uzaklaşma yaşanabiliyor…Bu dönemde yüksek prolaktin etkisiyle yumurtalıklardan normalde salınan ve cinsellikte rol oynayan estrojen ve androjen hormonları baskılanır. Emzirme dönemi bittikten sonra prolaktin hormonu düzeyi normal düzeylere iner, yumurtalıkların ve yumurtlamanın baskılanması ve cinsellikte önemli hormonların yumurtalıklardan salınması üzerindeki baskı kalkar ve libido normal düzeylere çıkar.Geçici olarak kısıtlanan kadınlar gebelikte vajinal kanama ile erken doğum tehdidine yol açan rahim kasılmaları yaşayanlar.İsveç te yapılan ve 2005 yılında Journal of Sexual Research dergisinde yayınlanan bir çalışma çiftlerin doğumdan 6 ay sonraki cinselliğini inceliyor. Buna göre en sık görülen cinsel aktivite miktarı ayda 1 veya 2 olarak bulunmuş. Buna en büyük neden olarak çiftler ve özellikle kadınlar cinsel aktivite için çok yorgun olduklarını gösteriyor. Bebeğin bakım ihtiyaçları azaldıkça, uykusu düzene girdikçe cinsel aktivitenin de normale dönmesi bekleniyor.AĞRI CİNSELLİĞİ OLUMSUZ ETKİLİYORDoğum sonrası cinselliği etkileyen faktörlerden bir diğeri de normal doğum sırasında vajen bölgesinde ileri düzeyde yırtılma veya kesi olup olmadığı.

ERKEN BOŞALMA NEDİR?
Dolayısıyla genel kabul kabaca kişi ilişki esnasında kadın döl yoluna (vajene) girmeden yada girdikten sonraki 2 dk içerisinde boşalma gerçekleşiyorsa cinsel ilişkiden beklenen haz süresi kısa olduğundan erken boşalmadan söz edilebilir. Unutulmamalıdır ki asıl belirleyici olan ilişkinin süresinden ziyade ilişkiden elde edilen toplam haz kalitesidir. Bu nedenle bazı çiftlerde süre kısa olsa bile tatmin oluşuyorsa yine problem yok demektir. Çiftlerdeki tatminsizlik durumu tedavi gerektirecek bir sürece girildiğini göstermektedir. Erken boşalma toplumda ne sıklıkta görülmektedir? Erkeklerde en sık görülen cinsel problem erken boşalmadır. Toplumda her yüz erkekten 4-70’inde var olduğu bilimsel kaynaklarda bildirilmiştir ancak çok geniş yüzde aralıklarının verilmiş olması düşündürücüdür. Erken boşalmanın sebepleri nelerdir? Erken boşalarak çiftlerde cinsel tatminsizliğe yol açan bu seksüel problemin en sık sebebi şu an ki tıbbi veriler ile psikolojiktir diyebiliriz. Biliyoruz ki bundan birkaç öncesine kadar penisin sertleşme (ereksiyon) sorunu için de en sık sebep psikolojik durum gösteriliyordu ancak yıllar içerisinde penisin cinsel uyarı ile nasıl sertleştiği anatomik ve fizyolojik olarak bilimsel anlamda daha iyi anlaşıldığında sorunun fizyolojik kökenli olduğu tezi ağır basmaya başladı. Tıpkı sertleşme sorununda olduğu gibi erken boşalmada da önümüzdeki yıllarda yeni bilimsel veriler ile farklı sebepler öne sürülebilir ancak şu anki tıbbi veriler eşliğinde sorunun daha çok psikojenik kökenli olduğunu söyleyebiliriz.Bunun dışında bilinen sebepler aşağıda sıralanmıştır: - Prostat iltihapları: Özellikle prostatın süregen, kronik iltihabi hastalıklarında erken boşalma görülebilmektedir.- Alt idrar kanalı (üretra) iltihapları: Üretrit olarak bilinen alt idrar kanalı iltihapları genellikle kontrolsüz cinsel ilişki sonrası oluşmaktadır (prezervatif kullanmaksızın rastgele, birden fazla sayıda partnerle ilişki sonrası oluşmaktadır). Bu esnada idrar kanalında oluşan iltihabi hastalıkla erken boşalmaya yol açmaktadır.- Çeşitli nörolojik hastalıklar: Özellikle penisin uç bölümünü de tutan ve penis cildinde aşırı hassasiyetle seyreden sinir hastalıklarında görülebilmektedir. Erken boşalma hangi durumlarda sık görülür ? - İlk cinsel ilişki: Daha önce herhangi bir cinsel ilişki deneyimi yaşamamış şahısların ilk cinsel ilişkileri sırasında sıklıka erken boşaldıkları gözlenmektedir.Burada esas olan birlikte bir koordinasyon sağlanmasıdır. Erkek “dur” dediğinde kadın durmalı, “devam” dediğinde ise partneri devam etmelidir. Erken boşalma tedavisinde kullanılan ilaçlar nelerdir? Erken boşalma tedavisinde sıklıkla lokal anestezikler sprey yada krem formunda kullanılmaktadır. Bu ilaçlar penis cildinde uyuşma, uyuşukluk yaparak penis derisinin uyarılma eşiğini yükseltmektedirler. Başlangıçta var olan bu uyuşma hissi cinsel ilişkiden alınan hazzı azaltıyor gibi olsa da yukarıda aktarılan tekniklerle birlikte uygulandığında hastalarda olumlu yanıt alınabilmektedir. Bu maksatla lidokain yada prilokain gibi lokal anestezik ilaçlar kullanılmaktadır. Bu ilaçların krem yada sprey formları bulunmaktadır. Penis sertleşmiş durumda iken penis başının özellikle alt kısmına sürülerek yahut sıkılarak kullanılmaktadır. Bu grup ilaçlar doktor gözetimi ve bilgisi dahilinde kullanılmak kaydı ile ciddi yan etki göstermemektedirler. Bunun yanı sıra antidepresan ilaçlar da kullanılmaktadır. Fluoksetin, sertralin, paroksetin ve klomipramin gibi ilaçlar beyin ve merkezi sinir sistemi üzerine etki ederek boşalma süresini geciktirmektedirler. Erken boşalma tedavisinde seks terapisi uygulaması nedir? Yukarıda aktarılan tedaviye yanıtsız vakalarda veya bu tedaviyle birlikte, seks terapi uzmanı eşliğinde, boşalmanın geciktirilmesine yönelik eğitim terapileri de uygulanmaktadır. - Düzensiz cinsel ilişki: Kişinin eşi yada partnerinden uzun süreli ayrı kaldıktan sonraki devam eden cinsel ilişkilerinde erken boşalma gözlenmektedir.- Çok sayıda partnerle ilişkide bulunma - Sık eş yada partner değiştirme- Hastalık kapma korkusu: Kişinin eşi yada partnerinden cinsel yolla hastalık bulaşacağı endişesi taşıyor olması- Aşırı cinsel isteğe bağlı oluşan gerginlik durumu- Beden imajının kötü algılanması: Kişide mevcut fiziksel bir deformitenin gizlenmesi maksadıyla cinsel ilişki süresinin kısa tutulması- Suçluluk ve günah duygusu: Kaçamak ilişkileri deneyenlerde o ilişki esnasında yada sonrasında erken boşalma görülebilmektedir.- Uygun olmayan fiziksel ortam: Cinsel ilişkinin başlatılıp devam ettirildiği ortamın uygunsuzluğu da erken boşalmayla birlikte görülmektedir (kaçamak ilişkilerde yakalanma korkusu yaşanılan fiziksel ortamlar, yine normal ilişkilerde kapalı mekanın sağlanamamasından doğan yakalanma korkusu, yatak sesinin duyulacağı endişesi vs.)- Erkeğin kendisinin, eşinin yada partnerinin cinsel tabuları, mitleri, korkuları, farklı fantezileri: Gebe kalma korkusu, ağrı oluşacak endişesi, beğenilmeme endişesi vs.- Erkeğin eşi yada partnerinin cinsel tutum ve davranışları, öncelikleri ve beklentileri Erken boşalma ile ilgili yapılan muayene ve tetkikler nelerdir? Muayenede klasik üroloji muayenesinin dışında farklı bir muayene yöntemi yoktur. Hastanın anlattığı şikayetlerin özelliklerine göre çeşitli tetkikler yapılabilmektedir ancak direk erken boşalmanın sebebini ortaya koyacak bir tahlil yada radyolojik tetkik bulunmamaktadır. Cinsel ilişki esnasında erkek cinsel organı penisin kadın döl yoluna (vajene) girmeden önce yada girdikten hemen sonra tatmin edici bir ilişki yaşanmadan boşalması, erken boşalma olarak bilinmektedir. Erken boşalmada kabul edilen bir süre var mı? Erkek cinsel organının kadın döl yoluna girmeden boşalmanın olması direk erken boşalma olarak kabul edilmektedir ancak girdikten ne kadar süre sonra içinde boşalma olursa erken boşalma kabul edileceği konusunda belirleyici olan çiftlerin memnuniyeti ve cinsel birliktelikten duydukları hazza göre tanımlanmaktadır. Normalde her yüz erkekten 75’nin kadın döl yoluna girdikten sonra 2 dakika içinde boşaldığını bildiren çalışmalar vardır. Erken boşalma şikayeti ile üroloji polikliniklerine başvuran hastaların bir çoğu bu süreyi girdikten sonra 1 dk’dan daha az olarak tanımlamaktadırlar. Erken boşalma nasıl tedavi edilir? Erken boşalmada tedavi yöntemleri kabaca iki ana başlık altında toplanabilir:Cinsel haz eşiğini yükseltmek için uygulanan tedaviler (davranış terapileri)İlaç tedavileri (kremler, spreyler, haplar)Seks terapisiErken boşalmada tedavinin asıl belirleyicisi hastanın kendisidir. Bu sürecin uzun ve tekrar edebilecek nitelikte olabileceğinin bilinmesi ve sabırlı olunması gerekmektedir. Doktorunuzun önerilerini dikkate almanız çok daha önem arz etmektedir.Cinsel ilişki sırasında boşalma emrini tetikleyen beyindir yani beyinden gelen emirler doğrultusunda boşalma gerçekleşmektedir. Beyin ise bu emiri aldığı uyarılar ve hazza göre belirlemektedir. Her bireyin kendine göre bir haz eşiği vardır. Kişi ilişki sırasında bu haz eşiğini aşınca beyin boşalmayı tetiklemektedir. Dolayısı ile yapılması gereken bireylerdeki haz eşiğini yükseltmekdir. Kişi bu yeni haz eşiğine daha geç ulaşmakta ve ulaşmak için daha çok çaba harcamakta ve bu esnada da ilişki süresini uzatarak haz kalitesini artırmaktadır. Daha basit ifadeler ile örneğin beyinde erken boşalma için belirlenen kritik en üst sınır 5 olsun diyelim. Kişi ilişki esnasında 5’in üzerine çıkar çıkmaz boşalma gerçekleşiyor olsun. Kişinin 5 değerine ulaşma süresi ise 1 dk olsun. İşte tedavi ile yapılmak istenen bu 5 değerinin 10 yada daha üzerindeki sayılara yükseltilmesidir. Dolayısı ile kişi bu yeni değerlere ulaşabilmek için daha çok çaba harcamakta ve daha uzun sürede bunu başarabilmektedir. Erken boşalmada cinsel haz eşiğini yükseltmeye yarayan tedavi yöntemleri nelerdir? Cinsel ilişki aralığının uzatılmaması gerekir.Cinsel ilişki sayısını az tutmamak gerekir. Ortalama haftada 1-2 defa cinsel ilişkide bulunanlarda klinik olarak erken boşalma daha az görülmektedir.Sık aralıklarla partner değişmemek gerekir.Birden fazla sayıda partner kullanmamaya özen gösterilmelidir.Uygun cinsel ilişki pozisyonu seçilmelidir. Erken boşalma tedavisinde önerilen pozisyon erkeğin altta, kadının üstte olduğu pozisyondur.Stop-Start (Başla-Dur) tekniği: Penisin kadın döl yoluna (vajene) girdikten sonra kişinin tam boşalacağını hissettiği anda geri çekilmesi ve penis uç kısmını sıkması prensibine dayanır. Boşalma eylemi stoplandıktan sonra yeniden kadın döl yoluna girilmesi ve tekrar boşalacağını hissettiği anda yeniden geri çekilmesi ve böylece cinsel eylemin uzatılması hedeflenmektedir.Kadın partnerin orgazm olmak için acele etmemesi ve erkek partnere ilişki sırasında ayak uydurması gerekir. Kadının orgazm olmak için yapmış olduğu hareketler erkeklerde boşalmayı çabuklaştırabilmektedir.

SÜNNET NEDİR NASIL OLUR?
Sünnet sonrası çocuk ne zaman top oynayabilir? Sünnet sonrası yaklaşık 2-4 hafta sonra top oynamasına müsaade edilmektedir. Erken dönemde top oynamaya başlayan çocuklarda yara iyileşme süreci içinde şişlik, kanama ve iltihaplanma riski artmaktadır. Sünnet sonrası çocuk ne zaman bisiklet kullanabilir? Sünnet sonrası bisiklet kullanmasına sünnetten 4 hafta sonrasında izin verilmektedir. Sünnet sonrası çocuk ne zaman denize girebilir? Sünnet sonrası denize girme yapılan sünnetin tipine ve çocuğun yara iyileşme sürecine bağlı olarak değişmekle birlikte yaklaşık 7-10 gün sonra izin verilmektedir. Türklerin İslam ile tanışmalarını takiben bu geleneği de yaşattıkları bilinmektedir. Zaman içerisinde dini ve toplumsal bir seramoni haline getirilmiş ve Osmanlı döneminde kutsal bir dini tören olarak kabul edilmiştir. Sünnet konusunda dünya çapında en geniş ve tek kaynak olan Vehbi’ nin Surnamesi’ nde (Surname-i Vehbi) belirtildiğine göre Sultan III. Ahmet zamanında (1720) hazırlıklar hariç sadece kutlamalar yaklaşık 15 gün sürmekteydi. Sünnet zamanla yalnızca dini bir tören olmaktan çıkmış, kutlama, şenlik, güç gösterisi, aşiret yada eşraf genişliğinin sergilendiği toplumsal bir tören haline gelmiştir. Sünnet Türk toplum geleneğinde oldukça geniş yankı bulmuştur. Sünnet olmanın faydaları nelerdir? - Sünnet idrar yolu iltihabı oluşumunu azaltmaktadır. Bu nedenle tekrarlayan idrar yolu iltihabı olan bazı çocuklarda sünnet derisinin enfeksiyona zemin hazırlayabileceği düşünülerek sünnet önerilmektedir.- Doğuştan ürolojik organ anomalisi olanlarda tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu oluşma ihtimalini azaltmaktadır.- Sünnet derisinin penis baş kısmına yapışarak idrar akım hızını yavaşlatması (fimozis) yada sünnet derisi iltihabı riski azalmaktadır.- Penis kanseri oluşma ihtimalini azalttığı bilimsel olarak kanıtlanmıştır.- Çocuğun ileri yaşamda cinsel yönden erken boşalma riskini azalttığı bilinmektedir.- Sünnet derisinden salgılanan sıvı ortadan kalkacağından kişide yeterli hijyen sağlamaktadır.- Sünnetli erkeklerin eşlerinde rahim ağzı kanseri (serviks kanseri) daha az görülmektedir.- Cinsel yolla bulaşan hastalıkların görülmesini azaltır.- İçinde bulunduğumuz toplumda erkek olmanın şartlarından kabul edildiğinden ileriki yaşamda cinsel yeterlilik duygusu ve psikolojik tatmin hissi sağlamaktadır. Sünnet için en uygun yaş hangisidir? Sünnet yaşı çok çeşitli bilimsel kaynaklarda değişik rakamlarla ifade edilmiştir. Son zamanlarda yeni doğan çocukluk döneminde yapılması gerektiğini savunan bilim adamlarının sayısı giderek artmaktadır. Bununla birlikte genel kabul yada görüş, çocuğun 2 yaş altında veya 6 yaş üzerinde yapılması gerektiği yönündedir. İki yaş altı çocukların gerek ağrı kontrolü ve gerekse sünnet sonrası bakımı nispeten daha kolay olmaktadır. 3-6 yaş arası çocuklarda özellikle psikolojik travma oluşturacağı endişesi ile sünnet önerilmemektedir ancak tıbbi zorunluluk varsa her yaş grubunda yapılabilmektedir. Altı yaş sonrası çocukla iyi diyalog kurulabileceğinden ve çocuğun iyi ile kötüyü ayırt edebilir kabul edildiğinden yapılması uygun olacaktır. Sünnet öncesi çocuğa neler yapılmalıdır? Sünnet öncesi çocuk psikolojik yönden mutlaka hazırlanmalıdır. Bu nedenle çocuğun konuşulanları anlayabilir yaşta ve olgunlukta olması idealdir. Çocuğa sünnet hakkında doğru tıbbi bilgilendirme yapılmalıdır. Sünnet ile penisinin tamamının kesileceği, bıçakla kesileceği, şiddetli ağrı duyacağı, sünnet sırasında ağzına lokum tıkılarak boğulacağı gibi korkuların yersiz olduğu aktarılmalıdır. Çocuğun sünnet ile ilgili zihninde oluşturduğu imaj anlaşılmalı ve burada yanlış bilgilenme varsa mutlaka düzeltilmelidir. Sünnet kararı çocuğun rızası alınarak yapılmalıdır. Sünnet öncesi bir ürolog muayenesi uygun olacaktır. Doğuştan görülen penis bozukluklarının bir kısmında sünnet yapılması sakıncalıdır. Bu nedenle doğuştan bir bozukluk olup olmadığı, çocuğun yumurtalarının torbada olup olmadığı, penis derisinin yapışıklığı gibi pek çok durum muayene sırasında anlaşılmakta ve gerekirse ailenin sünnet talebi reddedilerek mevcut hastalığın tedavisi önerilmektedir. Çocuğun muayene esnasında ürologla kuracağı diyalog da önemlidir. Sevgi ve hoşgörü ile çocuk bir yandan bilgilendirilirken öte yandan muayene edilmelidir. Sünnet öncesi ailenin çocuğu hazırlığı oldukça önemlidir. Aile bu hazırlığı tamamlayarak hekime başvurduğunda ürolog ile çocuk arasındaki diyalog ve sonrasında uygulanacak sünnet işlemi daha kolay olmaktadır. Aşırı ajitasyon, korku ve saldırganlık gösteren çocuklar için düşük dozlarda sakinleştirici ilaçlar kullanılabilmekle birlikte buna nadir durumlarda ihtiyaç duyulmaktadır. Sünneti kimin yapması idealdir? Ülkemizde sertifika sahibi sağlık memurları da dahil olmak üzere pek çok sağlık çalışanı tarafından uygulanmaktadır. Sünnet öncesi ve sonrası oluşabilecekler dikkate alındığında bir ürolog tarafından yapılması en ideal olanıdır. Sünnet sadece küçük bir cerrahi işlem olarak algılanmamalı bir “penis ameliyatı” olarak düşünülmelidir. Penis hastalıklarını çocuklarda ve erişkinlerde cerrahi yöntemle tedavi deneyimine en çok sahip olan da ürologlardır. Bu nedenle sünnet sonrası oluşan bir problemle birlikte sizi ürologa göndermelerinden önce sünneti başından itibaren bir ürolog yardımı ile gerçekleştirmeniz en uygun olanıdır. Unutmayın ki bir problem çıktığında tedavisini yine ancak bir ürolog yapabilecektir. Sünnet en uygun hangi ortamda gerçekleştirilmelidir? Sünnet sırasında ideal hijyenik ortamın sağlanması, cerrahi ve tıbbi malzeme tedarikinin kolaylığı, oluşabilecek her türlü problemin rahatlıkla çözümlenebilmesi dikkate alındığında en ideal ortam ameliyathanedir. Ameliyathane koşullarında yapılan sünnet en güvenilir ortam olarak kabul edilmektedir. Sünnet için hangi anestezi yöntemi uygundur? Sünnet genel yada lokal anestezi ile yapılabilmektedir (Dorsal penil sinire ilaç uygulaması yoluyla ağrı blokajı, penis kökünde veya gövdesinde halka tarzında ağrı blokajı, çeşitli kremler yada speryler yardımıyla topikal anestezi uygulaması). Çocuğun yaşına, mevcut hastalıkları olup olmadığına, ailenin tercihine ve mevcut imkanlara göre en uygun anestezi yöntemi kararı aile birlikte belirlenmektedir. Her iki anestezinin de komplikasyon riskleri aile ile birlikte tartışılmakta ve birlikte bir karara varılmaktadır. Sünnet için uygulanan hangi yöntemler vardır? Açık (klasik) cerrahi yöntem : Bu yöntemde sünnet derisi bir klemp yardımıyla sıkıştırılmakta ve bistüri yada cerrahi makas ile sünnet derisi kesilerek çıkarılmakta ve kanayan damarlar bağlanarak kanamalar kontrol altına alınmaktadır. Sonuçta birkaç adet dikiş de atılarak işleme son verilmektedir. Diğer tüm tanımlanan yöntemlere karşı en etkili ve kabul gören yöntem klasik cerrahi yöntemdir.Soyarak çıkarma yöntemi : Sünnet derisi önce bir bistüri yardımıyla çizilmekte ve takiben künt makas yardımıyla deri kesilmeksizin soyularak çıkarılmaktadır. Kanamanın daha az görülüyor olması ve daha estetik olması bir avantaj gibi görülse de işlem süresinin uzunluğu bir dezavantaj olarak kabul edilmektedir.Koter yöntemi : Sünnet derisi makas yada bistüri ile kesilmez. Deri bir elektrikli koter yardımı ile yakılarak, dağlanarak çıkarılır. Kadınlara sünnet nasıl uygulanmaktadır? Klitorisi örten derinin çizilip kısmen koparılması en hafif şeklini oluşturmaktadır. Genellikle kadın sünneti denildiği zaman klitorisin kesilip çıkarılması anlaşılmaktadır (klitorektomi). Bunun yanı sıra klitoris kesildikten sonra labium minusların dikilip kapatılması ve sadece adet kanının akabileceği bir boşluk bırakılması gibi yöntemler de uygulanmaktadır. Bu yöntemlerle kadınların cinsel haz alması önlenmektedir. Bu işlemin yapıldığı ülkelerde kadının evleninceye kadar sadakatini koruması için yapıldığı inanışı hakimdir. Tecavüzden korunma maksatlı olarak da uygulanabilmektedir. Firavun’un daha çok üremeyi önleme ve kadın cinselliğini köreltme maksatlı olarak bu işlemi yaptırdığı bilindiğinden “Firavun Sünneti” olarak da adlandırılmaktadır. Hiçbir semavi dinde önerilmemesine rağmen kadınlara Somali’de % 99, Etyopya’da % 90, Sudan’da ise % 85 oranında bu yöntemler uygulanmaktadır. Geçmişte denenmiş olmakla birlikte yara iyileşmesi ile görülen problemler nedeniyle günümüzde terkedilmiş bir yöntemdir. Sünnet derisinin kesilmesi değil de kanamanın kontrolu için koter kullanılmasının sakıncası yoktur.Lazer yöntemi : Özel geliştirilmiş lazer cihazları ile kanama olmaksızın geçmişte yapılmış ancak günümüzde terkedilmiştir.Çan yöntemi : İki metal çan parçası arasına yerleştirilen sünnet derisi metallerden birinin diğeri üzerinde kaydırılarak dokuyu koparması prensibine dayanmaktadır. Dokuda oluşan hasar ve ödem fazla olduğundan tercih edilmemektedir. Halk arasında “doğuştan peygamber sünnetli” olarak bilinen çocuklar sünnet edilmeli midir? Peygamber sünneti olarak bilinen durum tıpta “Hipospadias” olarak bilinen doğuştan görülen bir idrar deliği anormalliğidir. Burada idrar deliği normalde penisin baş/orta kısımda bulunması gerekirken daha aşağıdadır. Doğumsal bir bozukluk olup mutlaka ürologa muayene ettirilmeli ve bu çocuklar sünnet edilmemelidir. Ürolog tedavi ile idrar deliğini normal yerine taşır ve akabinde de sünnetini gerçekleştirir. Hastalığın tedavisi için sünnet derisi gerekebileceğinden ürolog dışındaki kişilerin bu hastalara sünnet uygulaması yasal olarak da sorumluluk doğurmaktadır. Sünnet sonrası ne gibi sorunlarla karşılaşılabilir? Kanama: Sünnet sonrası nadiren de olsa erken yada geç dönemde görülebilir. Çoğunlukla herhangi bir müdahale gerekmeksizin baskılı pansuman ile kanama durur.Erkek cinsel organı penisin baş kısmını kapatan ve prepisyum olarak bilinen derinin cerrahi yöntemlerle kesilerek çıkarılması işlemine sünnet (sirkumsizyon, circumcision) denilmektedir. A.B.D.’de en sık uygulanan pediatrik cerrahi işlemdir. Dünyada bulunan erkek nüfusunun yaklaşık 1/6’i sünnetlidir. Sünnetin tarihçesi Sünnet tarihinin milattan önceki dönemlere ait olduğu tarihi eserlerdeki görsel yapıtlarda, eski Mısır mezarlarından anlaşılmaktadır. Eski ve Yeni Ahit’te, sünnete çok sayıda atıf yapılmaktadır. İlahi dinler dönemlerinde de uygulanmış olup Musevilik ve İslam’da dini bir gelenek halini almıştır. İbrahim peygamberin torunu olan İslam peygamberi Hz. Muhammed kendi çocuklara sünnet yapılmasını ısrarla tavsiye etmiştir. Arap geleneklerine göre peygamberin önerisi ile o dönemde doğumdan sonraki 7 gün içerisinde sünnet yapıldığı bilinmektedir. Hz. Muhammed oğlu Kasım’ı ölmeden önce sünnet ettirdiği rivayetler arasındadır. Yine sünnetle birlikte yemek ikram edilmesi de o dönemin arab gelenekleri arasında bilinmektedir. Aileleri en çok endişelendiren durumdur. Kanama olduğunda tedirgin olmaksızın ürologunuza başvurunuz. Gerekli müdahale ile altta yatan bir kanama bozukluğu olmadığı sürece kolayca kanama kontrol altına alınacaktır.Ağrı: Sünnet sonrasında yapılan lokal anesteziğin etkisine bağlı olarak 1-3 saat içerisinde başlar. Ağrı kesicilerle rahatlama sağlanabilir. Ürologunuz siz ayrılırken reçetenizi düzenlediğinde bir ağrı kesici de ilave edecektir. Ağrı sünnet sonrasında giderek azalır ve çocuk penisini bir yerlere sürtmedikçe bir daha tekrarlamaz.Enfeksiyon: Sünnet sırasında (genellikle ameliyathane dışında yapılan sünnetlerde, toplu sünnetlerde, steril malzeme kullanılmadığı durumlarda) veya sonrasında (yeterli temizlik kurallarına riayet edilmediğinde, kirli iç çamaşır uzun süre kullananlarda, pansuman yapılmayanlarda) görülebilmektedir. Yara iyileşmesinde gecikme, yarada aşırı şişlik ve kızarıklık, yara üzerinde sarı renkli irin tabakası bulunması yada akması durumunda vakit geçirmeksizin bir ürologa başvurulmalı ve tedavi başlanmalıdır.Şişlik (ödem): Penise yapılan cerrahi işlem yada bağlanan damarlara bağlı olarak görülebilir. Çocuk sünnet sonrası erkenden ayağa kalkacak olursa daha sık görülür. Yaklaşık 7-10 gün içerisinde şişlik azalarak kaybolur.Penis başının kesilmesi sonucu kısmi yada tam kopma: Acil ve önemli bir durumdur. Mutlaka bir ürolog muayenesi gerektirir. Gecikmiş yara yeri iyileşmesi: Normal sünnet yarası 7-10 gün içinde iyileşir. Gecikmiş yara yeri iyileşmesi olan çocukların değerlendirilmesi ve sorunun araştırılması gerekir.İdrar deliğinin ağız kısmında iltihap oluşması (meatit)Sünnet derisinin çok çıkarılması, aşırı cilt kaybıYetersiz doku çıkarılmasıKesi yapılırken idrar kanalının hasar görmesi ve normal deliğin dışında ikinci bir delikten idrar akması (fistül) Sünnet hangi çocuklara yapılmamalıdır? Doğumsal penis anomalisi olan çocuklara kesinlikle sünnet yapılmamalıdır (Hipospadias, epispadias gibi). Bunun yanı sıra ciddi solunum yetmezliği olanlara, kalp yetmezliği olanlara, sistemik hastalığı bulunanlara, kanama ve pıhtılaşma bozukluğu olanlara, gününden erken dünyaya gelen çocuklara (prematüre) yapılmamalı yahut doktor gözetiminde yapılmalıdır. Sünnet sonrası ne zaman çocuk ayağa kalkabilir? Sünnet işleminden hemen sonra ayağa kalkabilir ancak oldukça erken dönemde uzun süreli ayakta kalma sonucu, iyileşme sırasında peniste aşırı şişkinlik oluşabilir. Bu nedenle özellikle sünnetten sonraki ilk 24 saat içerisinde mümkün olduğu kadar yatak istirahati tavsiye edilmektedir. Sünnet sonrası çocuk banyo ne zaman yapabilir? Sünnet sonrası yara iyileşmesi yaklaşık 7-10 içerisinde tamamlanmaktadır. Bu nedenle çocuk, sünnetten bir hafta sonra rahatlıkla banyo yapabilecek duruma gelmektedir. Sünnet sonrası dikişler ne zaman alınacak? Sünnet işlemi sırasında konulan dikişler eriyebilir özelliktedir. Bu nedenle dikişler alınmaz, kendiliğinden eriyip düşmesi beklenir. Sünnet sonrası sargı ne zaman çıkarılmalıdır? Sünnet sonrası sargı genellikle 24 saat sonra çıkarılmaktadır. Daha erken dönemde düşen sargılar için tedirgin olacak bir durum yoktur. Kanama ve sargıda idrardan dolayı aşırı ıslanma yoksa sargıyı erkenden çıkarmaya gerek yoktur. Sargı kendiliğinden düşecek olursa aşırı kanama olmadığı takdirde yeni sargı koymaya da gerek yoktur. Sünnet sonrası pansuman ne zaman, kim tarafından yapılmalıdır? Sünnetten 24 saat sonra (şayet sargı konulmuşsa sargı çıkarılarak) pansuman önerilmektedir. İlk sargıyı sünneti yapan ürologun çıkarmasında fayda vardır. Böylelikle yara yerini de rahatlıkla değerlendirecektir. Bundan sonra yeniden sargı konulmamaktadır. Bu nedenle pansumanı doktorun önereceği ilaçlar ile uygun biçimde hasta yakınları da eğitim sonrası yapabilmektedir. Sünnet yarası kaç gün içerisinde iyileşmektedir? Sünnet sonrası yarada tam iyileşme yaklaşık 7-10 gün içerisinde gerçekleştmektedir. Yapılan sünnetin tipi de bu iyileşme süresi üzerinde etkilidir. Yine her çocukta yara iyileşme süreci farklılık arz edebilmektedir. Bu süreden daha kısa yada daha uzun sürede yara iyileşmesinin tamamlanması mümkündür. “Bugün sünnet yarın deniz” tarzındaki yaklaşımlar, tercih edilen sünnet şekline göre değişmekle birlikte, bilimsel dayanağı olmayan ticari bir yaklaşımı çağrıştırmaktadır. Yenidoğan bebeklere sünnet yapılması uygun mudur? Günümüzde Amerika Birleşik Devletleri dahil olmak üzere pek çok batılı bilim adamı tarafından yenidoğan döneminde sünnet önerilmektedir. Yine bu ülkelerde ve yurdumuzda bazı üniversite hastaneleri yenidoğan kliniklerinde zorunlu olarak sünnet uygulaması uygulanmaktadır. Buna karşın yenidoğan döneminde yapılmasının kısmi sakıncalarını dile getiren yayınlar da bulunmaktadır. Yenidoğan döneminde sünnet uygulamasını savunan ürologların sayısı her geçen gün artmaktadır. Toplu sünnet uygulamalarının tıbbi ve etik boyutları açısından değerlendirilmesi…. Toplu sünnet uygulamaları son zamanlarda belediye ve hayır kurumlarının destekleri ile giderek yaygınlaşmıştır. Dini bir görevi yerine getirmenin mutluluğunu çocuklarla paylaşan bu kuruluşların sünnet öncesi belli koşulları sağlamaları tıbben zorunludur. Bu işe girişen kurum yada kuruluşlar; - olabildiğince steril bir sünnet ortamı- yeterli steril tıbbi malzeme- yeterli sayıda hekim - yeterli sayıda yardımcı sağlık personeli - çocuklar için psişik destek sağlamaları zorunludur. Toplu sünnet uygulamaları esnasında genellikle yukarıda sayılan kuralların ihlal edildiğini gözlemleyen hekimlerin büyük bir bölümü, bu uygulamaya karşı çıkmaktadırlar. Toplu sünnet uygulamaları Deontologlar ve Tıbbi Etik uzmanları arasında rağbet görmemektedir. Kadınlar sünnet olur mu? Dünyada; - her yıl iki milyon yeni kadına sünnet yapıldığını- her gün altı bin Afrika’lı kız çocuğuna sünnet yapıldığını- sünnetli kadın sayısının toplam 80-132 milyon civarında olduğunu biliyor muydunuz? (WHO:Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre) Bazı toplumlarda gelenek gereği kadınlar sünnet edilmektedir. Eski Mısır uygarlığından beri uygulanan bir yöntemdir. Burada kadın genital uyarı organı olan klitoris kesilerek koparılmakta ve kadın cinsel haz organı köreltilmektedir. “Mutilasyon” olarak isimlendirilen bu durum tıbben önerilmemektedir. Buna rağmen Afrika’da yaklaşık 30 farklı ülkede, Arap yarım adasında bulunan Mısır ve Sudan gibi birkaç ülkede, Güneydoğu Asya’da yerleşik yaşamakta olan bazı toplumlarda ve bu ülkelerden Avrupa ve Amerika’ya göç eden etnik topluluklarda illegal olarak uygulanmaktadır.

Permalink Yorumlar